Ενδοσκοπική Χειρουργική
Η ενδοσκοπική χειρουργική έχει καθιερωθεί τα τελευταία χρόνια ως βασική μέθοδος για τη σύγχρονη αντιμετώπιση πολλών γυναικολογικών παθήσεων που απαιτούν χειρουργική αποκατάσταση. Η ταχεία εξέλιξη της τεχνολογίας και των μικροχειρουργικών τεχνικών της λαπαροσκόπησης και της υστεροσκόπησης, οι οποίες εφαρμόζονται πλέον ευρέως στην κλινική πράξη, καθιστά απαραίτητες τις εξειδικευμένες γνώσεις και δεξιότητες από τον ιατρό, την εμπειρία και την κατάρτιση του νοσηλευτικού προσωπικού, καθώς και τη χρήση σύγχρονων, πλήρως εξοπλισμένων χειρουργικών αιθουσών, διασφαλίζοντας έτσι την ασφάλεια και την επιτυχία των επεμβάσεων για τις ασθενείς. Οι μορφές της βαριάς ενδομητρίωσης συχνά δεν ανταποκρίνονται στην φαρμακευτική ή ορμονική θεραπεία. Η χειρουργική θεραπεία απαιτείται πολλές φορές για να αντιμετωπίσει τις συμφύσεις, τις κύστεις (ενδομητριώματα), τις εν τω βάθει εστίες της ενδομητρίωσης στο περιτόναιο, το έντερο ή το μυομήτριο (αδενομύωση). Επίσης, η χειρουργική θεραπεία βελτιώνει τα συμπτώματα και θεραπεύει ως ένα βαθμό και την υπογονιμότητα. Σίγουρα όμως, είναι αυτή που καθορίζει την ακριβή επέκταση της νόσου και παρακολουθεί την εξέλιξή της, ώστε να εφαρμόζεται πάντοτε η κατάλληλη θεραπεία.
Λαπαροσκοπική χειρουργική
Αυτός ο τρόπος θεραπείας ενώ παλαιότερα περιοριζόταν στην αντιμετώπιση των ήπιων και μέτριων εκδηλώσεων της νόσου, σήμερα μπορεί να αντιμετωπίσει σχεδόν όλες της μορφές της νόσου με μεγάλη αποτελεσματικότητα (60-80%). Γενικά, ενδείκνυται στον μεγαλύτερο αριθμό των ασθενών. Οι εστίες της ενδομητρίωσης μπορούν να καταστραφούν με την χρήση Laser ή διαθερμίας. Οι συμφύσεις μεταξύ των πυελικών οργάνων μπορούν να λυθούν με ειδικά εργαλεία, ενώ οι κύστεις (ενδομητριώματα) αφαιρούνται πλήρως. Η χρήση του Laser αποτελεί μια καινούρια προσέγγιση της χειρουργικής θεραπείας της ενδομητρίωσης παρέχοντας πολλά πλεονεκτήματα στον χειρουργό γυναικολόγο. Παράδειγμα αποτελούν η αντιμετώπιση της αδενομύωσης, η αντιμετώπιση της ενδομητρίωσης του ορθοκολπικού διαφράγματος αλλά και η εξάχνωση των εστιών της νόσου σε επικίνδυνα σημεία (κοντά στον ουρητήρα). Λαπαροσκοπικά μπορούν να εκτελεστούν σήμερα και μεγαλύτερες επεμβάσεις όπως εκτομή και αναστόμωση εντέρου, αναστόμωση ουρητήρα και ολική υστερεκτομή με συναφαίρεση των εξαρτημάτων.
Υστεροσκόπηση: πότε και γιατί γίνεται
Όταν έχετε προβλήματα όπως:
-
πολύ αίμα κατά την περίοδο σας
-
ανώμαλη περίοδο
-
πολύ επώδυνη περίοδο
-
μεγάλη μήτρα
-
πρόβλημα στειρότητας
Διαγνωστική Υστεροσκόπηση
Η διαγνωστική υστεροσκόπηση είναι μια ειδική εξέταση, με την οποία μπορούμε να παρατηρήσουμε την κοιλότητα της μήτρας, το ενδομήτριο, τα μητριαία στόμια των σαλπίγγων και τον αυλό του τραχήλου. Είναι σχεδόν ανώδυνη και διαρκεί λίγα λεπτά. Σε ελάχιστες περιπτώσεις ασθενών με έντονο άγχος, μπορεί να χορηγηθεί ελαφρά αναλγησία (μέθη).
Η προσέγγιση της κοιλότητας της μήτρας γίνεται μέσω του κόλπου και του τραχήλου, χωρίς τομή ή τραυματισμούς. Γίνεται με τη βοήθεια του υστεροσκοπίου, το οποίο είναι ένα είδος «τηλεσκοπίου» μικρής διαμέτρου 2,7- 4 mm.
Το υστεροσκόπιο είναι συνδεδεμένο με πηγή ψυχρού φωτός (Xenon) με ειδικό καλώδιο οπτικών ινών. Ο λαμπτήρας της φωτεινής πηγής Xenon παράγει καθαρό λευκό φως, υψηλής θερμοκρασίας, αντίστοιχης με τη θερμοκρασία του ηλιακού φωτός. Στον προσοφθάλμιο φακό του υστεροσκοπίου προσαρμόζεται βιντεοκάμερα πολύ μικρού βάρους, πράγμα που επιτρέπει την προβολή της εικόνας σε έγχρωμη οθόνη και τη μαγνητοσκόπηση της επέμβασης.
Επεμβατική Υστεροσκόπηση
Όταν υπάρχουν παθολογικές καταστάσεις, ταυτόχρονα με τη διάγνωση γίνεται και θεραπεία, όπου μιλάμε πλέον για επεμβατική υστεροσκόπηση. Η επεμβατική υστεροσκόπηση εφαρμόζεται σε περιπτώσεις: ενδομητρικών συμφύσεων, στην αφαίρεση πολύποδων (ενδομητρικοί, τραχηλικοί), στη διατομή διαφράγματος μήτρας και στην αφαίρεση υποβλεννογονιων ινομυωμάτωνή στην αφαίρεση ξένων σωμάτων (σπιράλ).
Αντενδείκνυται η εφαρμογή της κατά τη διάρκεια της κύησης, στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, σε φλεγμονές και στένωση τραχηλικού στομίου, σε περιπτώσεις σύγχρονης αιμορραγίας και πρόσφατης διάτρησης μήτρας όπως και σε διαταραχές πηκτικότητας.
Τα πλεονεκτήματά της είναι παρόμοια με αυτά της λαπαροσκοπικής χειρουργικής. Δεν απαιτείται καμία ειδική προετοιμασία από την ασθενή, εκτός από το ότι το πρωί της επέμβασης θα πρέπει να είναι νηστική λόγω της αναισθησίας αφού η επεμβατική υστεροσκόπηση απαιτεί τοπική ή ελαφρά γενική αναισθησία.
Στο χειρουργείο γίνεται λεπτομερής έλεγχος του ισοζυγίου ειδικών υγρών πρόσληψης και αποβολής από τον οργανισμό.
Η παραμονή στο νοσοκομείο κυμαίνεται από μία έως 24 ώρες ανάλογα με την περίπτωση. Ο μετεγχειρητικός πόνος είναι αμελητέος, παρόμοιος με πόνο περιόδου, διαρκεί 1-2 μέρες και υποχωρεί με απλά παυσίπονα. Παρόλα αυτά η ιατρική συμβουλή είναι να παραμείνει η γυναίκα σπίτι με ελαφριά δίαιτα για μια μέρα και να αποφύγει την εργασία της. Μετεγχειρητικά συνιστάται η λήψη ελαφριάς αντιβίωσης για 4 έως 5 ημέρες.
Μια μικρή κολπική αιμόρροια είναι φυσιολογική και αναμενόμενη μετά από την επέμβαση, η οποία ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να διαρκέσει από 5 έως 10 ημέρες.
Ως συνέπεια της διαδικασίας που ακολουθείται μπορεί να υπάρξουν ορισμένα συμπτώματα, τα οποία μπορεί να περιλαμβάνουν:
• Λιποθυμία
• Κράμπες παρόμοιες με αυτές των πόνων περιόδου
• Ήπια αιμορραγία
• Ναυτία
• Πόνοι στην ωμοπλάτη
Οι πιθανότητες κινδύνου είναι πολύ μικρές (περίπου 5%) και αυξάνονται μόνο σε γυναίκες που καπνίζουν ή που είναι σημαντικά υπέρβαρες.
Ινομυωματεκτομή
Η ινομυωματεκτομή είναι μια χειρουργική επέμβαση που αφαιρεί το ινομύωμα χωρίς να αφαιρείται η μήτρα. Μπορεί να γίνει με πολλούς τρόπους ανάλογα με τον αριθμό, το μέγεθος και τη θέση των ινομυωμάτων. Για παράδειγμα, μία ασθενής που παρουσιάζει ένα μόνο μικρό ινομύωμα στην εσωτερική κοιλότητα της μήτρας, μπορεί να υποβληθεί σε υστεροσκοπική ινομυωματεκτομή, μια επέμβαση σχετικά γρήγορη και άμεση χωρίς να χρειαστεί εισαγωγή στο νοσοκομείο ή την κλινική. Γυναίκες με μικρά προς μεσαίου μεγέθους ινομυώματα μέσα στο τοίχωμα της μήτρας ή καλύτερα προς την εξωτερική επιφάνειά της, μπορούν να υποβληθούν σε λαπαροσκοπική ινομυωματεκτομή, μια επέμβαση που απαιτεί λίγο χρόνο παραμονής στην κλινική και η ασθενής αναρρώνει γρήγορα από αυτήν. Μπορεί να εφαρμοστεί επίσης, η κολπική ινομυωματεκτομή όταν η πρόσβαση του ινομυώματος και η θέση του είναι κατάλληλη. Όμως εάν τα ινομυώματα είναι πολλά ή πολύ μεγάλα τότε η κοιλιακή ινομυωματεκτομή με μικρή τομή στην κοιλιά ίσως είναι η καταλληλότερη επιλογή, όταν δεν απαιτείται αφαίρεση της μήτρας. Όποια και αν είναι η τελική επιλογή, η ινομυωματεκτομή είναι μια χειρουργική επέμβαση και εμπεριέχει χειρουργικό κίνδυνο, όπως κάθε άλλη επέμβαση. Η πιο σημαντική (αλλά όχι συχνή) επιπλοκή της ινομυωματεκτομής είναι η αιμορραγία, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε μετάγγιση αίματος σε ένα μικρό ποσοστό, ενώ σε εξαιρετικά δύσκολες περιπτώσεις με μεγάλη αιμορραγία μπορεί να απαιτηθεί και υστερεκτομή. Σε ορισμένες περιπτώσεις χορηγούμε φαρμακευτική αγωγή πριν την επέμβαση ώστε να σμικρύνουμε τα ινομυώματα και να μειωθεί η αιμορραγία κατά την επέμβαση. Η εγκυμοσύνη είναι δυνατή μετά την ινομυωματεκτομή, ενώ είναι πιθανό να γίνει καισαρική τομή όταν τα ινομυώματα που αφαιρέθηκαν ήταν μέσα στο τοίχωμα της μήτρας (όχι στο εξωτερικό τοίχωμα ή στην εσωτερική κοιλότητά της). Επίσης, μερικές φορές δεν είναι δυνατόν να αφαιρεθούν όλα τα ινομυώματα (όταν υπάρχουν πολύ μικρά και πολλά), ενώ υπάρχει η πιθανότητα αυτά να μεγαλώσουν σε αρκετά χρόνια.
Υστερεκτομή
Η υστερεκτομή αποτελεί οριστική θεραπεία των ινομυωμάτων γιατί αφαιρούνται όλα τα ινομυώματα μαζί με την μήτρα. Δεν υπάρχει περίοδος μετά την επέμβαση και δεν μπορεί να υπάρξει εγκυμοσύνη. Άρα η επέμβαση είναι κατάλληλη για γυναίκες που έχουν ολοκληρώσει την οικογένειά τους και δεν θέλουν να διατηρήσουν τη μήτρα από τον φόβο της υποτροπής των ινομυωμάτων. Αν και η περίοδος σταματά μετά την υστερεκτομή, δεν σημαίνει ότι η γυναίκα θα "μπει" στην εμμηνόπαυση. Όταν δεν αφαιρούνται οι ωοθήκες με την υστερεκτομή, πολύ μικρές είναι οι ορμονικές αλλαγές που θα προκύψουν στον οργανισμό της. Μερικές φορές μπορεί να χρειαστεί να αφαιρεθούν οι ωοθήκες (αν παρουσιάζουν πρόβλημα) και τότε μόνο θα χρειαστεί να λάβει η γυναίκα θεραπεία υποκατάστασης για την αντιμετώπιση των κλιμακτηριακών συμπτωμάτων και της οστεοπόρωσης. Η υστερεκτομή μπορεί να γίνει με πολλούς διαφορετικούς τρόπους. Η κολπική υστερεκτομή είναι μια καλή και ατραυματική επιλογή και εφαρμόζεται με επιτυχία, εκτός από τις περιπτώσεις που τα ινομυώματα είναι πολύ μεγάλα. Η λαπαροσκοπική υστερεκτομή γίνεται με την βοήθεια του τηλεσκοπίου, όπως και στην αφαίρεση του ινομυώματος, ενώ είναι καταλληλότερη όταν υπάρχουν συμφύσεις στην κοιλιά που εμποδίζουν την κολπική υστερεκτομή. Αν τα ινομυώματα είναι μεγάλα η μόνη λύση είναι η κοιλιακή υστερεκτομή. Ακόμα, όταν αποφασιστεί η κοιλιακή ή λαπαροσκοπική υστερεκτομή υπάρχει η πιθανότητα εκτέλεσης υφολικής υστερεκτομής στην οποία παραμένει ο τράχηλος της μήτρας, ενώ στην ολική υστερεκτομή αφαιρείται ολόκληρη η μήτρα. Η υφολική υστερεκτομή είναι πιο εύκολη επέμβαση και συνήθως παρουσιάζει λιγότερες επιπλοκές. Όπως και στην ινομυωματεκτομή, έτσι και η εκτέλεση υστερεκτομής αποτελεί μεγάλη επέμβαση. Όμως παρόλο που αφαιρείται όλη η μήτρα οι επιπλοκές της είναι συνήθως λιγότερες από την ινομυωματεκτομή. Για παράδειγμα η αιμορραγία και η ανάγκη μετάγγισης είναι πιο πιθανό να συμβούν στην ινομυωματεκτομή και αυτό οφείλεται στον τρόπο εκτέλεσης των επεμβάσεων. Άλλες επιπλοκές όπως η λοίμωξη ή το αιμάτωμα, παρουσιάζουν επίσης μικρότερη συχνότητα εμφάνισης κατά την εκτέλεση της υστερεκτομής.